2020/2021

Co wydarzyło się w laboratorium chemicznym pewnego poborcy podatkowego

Na wykładzie, którego emisja skończyła się w sobotę 17 kwietnia, nasi studenci zostali zaproszeni w wirtualną podróż do laboratorium chemicznego Antoine’a Lavoisiera. Był to wykład pt. „Co wydarzyło się w laboratorium chemicznym pewnego poborcy podatkowego?”, który przygotowała i przedstawiła dr Aleksandra Chrupała z Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Wspólnie z naszą wykładowczynią studenci wykonali kilka prostych doświadczeń, które pozwoliły zrozumieć, jak bardzo Lavoisier zmienił oblicze XVIII-wiecznej chemii i dlaczego nazywa się go ojcem współczesnej chemii. Wykład ten bardzo spodobał się naszym studentom, ponieważ lubią samodzielnie eksperymentować.

Kosmiczna rewolucja

Pierwszy wykład live za nami! Za namową Karola Wójcickiego – świetnego popularyzatora astronomii i autora bloga naukowego „Z głową w gwiazdach” – spróbowaliśmy formy przekazu na żywo i …. sprawdziło się świetnie! W sobotę 27 marca, na wykładzie pt. „Kosmiczna rewolucja” studenci dowiedzieli się o tym, co zmieniło się ostatnio w lotach kosmicznych i jaka będzie ich niedaleka przyszłość? Minęło już ponad pół wieku od czasu gdy ludzie wylądowali na Księżycu. To było jedno z największych osiągnięć ludzkości! Dziś jednak możemy obserwować działania, mające doprowadzić do lądowania człowieka na Marsie. O tym wszystkim z pasją i zaangażowaniem opowiedział jeden z najbardziej lubianych przez naszym studentów wykładowców ❤

Od łamigłówek do programowania

W sobotę 20 marca zakończyliśmy tygodniową emisję wykładu z informatyki pt. „Od łamigłówek do programowania” Który przygotował i przedstawił prof. Maciej M. Sysło z Uniwersytetu Wrocławskiego. Mieliśmy ogromna nadzieje na spotkanie na żywo, jednak sytuacja epidemiologiczna nie pozwoliła na to i wykład miał formę zdalną.

Na tym wykładzie nasi studenci pobawili się łamigłówkami ze znanymi postaciami, takimi jak jak Angry Birds, czy Anna i Elza. Od zabawy studenci stopniowo przeszli na kolejne etapy wtajemniczenia, jednocześnie ucząc się matematyki i projektowania ilustracji. Dowiedzieli się jak zaprogramować Duszka w Scratchu i jak zamienić go na żółwia w grafice języka Python. Przekonali się, jak dużo radości daje programowanie robotów.

Niezwykłe dzieje polskich naukowców

W sobotę 6 marca zakończyła się tygodniowa emisja wykładu o wielkich, zapomnianych polskich uczonych. Wykład przygotował i przedstawił wspaniały popularyzator wiedzy red. Wiktor Niedzicki z Politechniki Warszawskiej. Wykład pt. „Niezwykłe dzieje polskich uczonych” omawiał sylwetki nie tylko znanych naukowców, takich jak Mikołaj Kopernik, czy Maria Skłodowska-Curie, lecz także wielu nieznanych którzy odegrali ogromną rolę w nauce. Część z nich to były postaci barwniejsze niż słynny Agent 007. Nasi studenci poznali profesorów, którzy nigdy nie skończyli studiów; naukowców, którzy byli agentami wywiadu, odkrywców, którzy zaryzykowali swoim życiem. Wśród nich byli znani i ulubieńcy mediów, lecz także cisi, o których słyszeli tylko wybitni specjaliści na całym świecie. Mamy nadzieję w przyszłości studenci Małopolskiego Uniwersytetu dla Dzieci zostaną naukowcami, a ten wykład był inspiracją do ich przyszłej, wspaniałej kariery naukowej 🙂 

Organizm w liczbach

Wykład pt. „Organizm w liczbach” był niezwykłą opowieścią o budowie naszego organizmu. Przygotował go i przedstawił prof. Armand Cholewka z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Podczas tego wykładu, który rozpoczynał nowy semestr, studenci poznali fakty i liczby dotyczące naszych poszczególnych narządów, ich nieprawdopodobne rozmiary – jak np. w przypadku płuc, oraz na ilości – jak w przypadku ogromu komórek nerwowych w naszym mózgu. Dowiedzieli się jak ogromną pracę wykonuje serce przepychające krew przez tysiące (tak tysiące!) kilometrów naczyń krwionośnych. Wszystko to było ilustrowane pokazami i rekwizytami, tak aby jak najlepiej pokazać, jak cudowne jest nasze ciało, a czego na zewnątrz naszego organizmu zupełnie nie widać.

Domy dzikich zwierząt

W lutym zaczynamy nowy semestr. Wykład „Domy dzikich zwierząt”, który przygotowała Joanna Hajduk ze stowarzyszenia popularyzatorów nauki „Szkiełko i oko” był to wykładem kończącym semestr zimowy.

Dla ludzi dom to rzecz naturalna. W domu śpimy, jemy, bawimy się i spędzamy czas. Ale czy każde zwierzę ma swój własny dom, który zamieszkuje przez całe życie? I czy na przykład lis ma w swoim domu salon, sypialnię i kuchnię? Co to znaczy, że nornica buduje gniazda? A dlaczego wiewiórka ma ich kilka? Gdzie śpią zimorodki? Na wykładzie studenci dowiedzieli się, które zwierzęta budują domy w koronach drzew, które zajmują dziuple, a kto wchodzi pod ziemię! Poznali zwierzęta, które potrafią zbudować całe podziemne miasto, a także obejrzeli różne gniazda zbudowane nie tylko przez ptaki.

Jesteśmy dziećmi Wszechświata

We wtorek 12 stycznia 2021 r. zakończyliśmy emisję wykładu pt. „Jesteśmy dziećmi Wszechświata”, który przygotował i przedstawił dr Andrzej Boczarowski z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Ten dość wymagający intelektualnie wykład został przepięknie graficzne opracowany przez dr Boczarowskiego, tak aby ułatwić naszym studentom zapoznanie się z trudnymi zagadnieniami.
Na wykładzie studenci poznali teorie początków Wszechświata oraz zapoznali się z ewolucją gwiazd. Poznali podstawowe cztery pierwiastki tj wodór, węgiel, tlen i azot, które stanowią podstawowy budulec ciał organizmów ziemskich i stanowią aż 96.3 % masy organizmu człowieka.
Wszechświat powstał 13,8 miliardów lat temu, a zaczątki Ziemi w rodzącym się Układzie Słonecznym datowane są na 4,6 mld l.t. Prawie cały wodór powstał wraz z rodzącym się Wszechświatem. Wszystkie pozostałe pierwiastki budujące nasz świat utworzone zostały podczas syntezy jądrowej w termonuklearnych piecach kolejnych generacji gwiazd i podczas agonii gwiazd supernowych.

Historia brudu

Rok 2020 zakończyliśmy transmisją wykładu pt. „Historia brudu”, która miała miejsce w dniach od 19 do 23 grudnia 2020 r. Znany popularyzator nauki, red. Wiktor Niedzicki z Politechniki Warszawskiej zajął się czystością i brudem. Historią mycia i osiągnięciami nauki w tej dziedzinie. Nasi studenci poznali wynalazki i rozwiązania techniczne, niezbędne by dbać o czystość. Odwiedzili biedne ludy, które mimo ubóstwa dbają o czystość myjąc się i piorąc. Nasz wykładowca przypomniał także polskich królów, którzy kąpali się często. Studenci dowiedzieli się, jak i czym myli się ludzie przed wiekami, jaka jest różnica między mydłem starożytnych, naszym mydłem i mydłem w płynie, a także skąd wziął się prysznic. Końcówka wykładu dotyczyła dbałości o czystość, czyli bardzo ważnej dziedziny gospodarki, zwłaszcza we współczesnych okolicznościach pandemii.
Mamy nadzieję, że był to jeden z ostatnich wykładów online i że nadchodzący rok pozwoli nam spotykać się bez przeszkód na sali wykładowej. Tego wszystkim życzymy.

Po nitce do kłębka, czyli o szukaniu śladów na miejscu przestępstwa

W dniach 5-9 grudnia 2020 r. transmitowaliśmy wykład dr Joanny Stojer-Polańskiej pt. „Po nitce do kłębka, czyli o szukaniu śladów na miejscu przestępstwa”. Wykład tej znanej wykładowczyni i popularnej autorski książek dla dzieci z kryminalistyki z Uniwersytetu SWPS z Warszawy został z zainteresowaniem przyjęty przez naszych studentów. Bo przecież wszyscy lubią zagadki detektywistyczne.

Na wykładzie studenci znaleźli odpowiedzi na takie pytania jak: Skąd wiadomo, kto jest sprawcą przestępstwa? Jak to ustalić? Co mogą nam powiedzieć ślady kryminalistyczne? Obecnie ślady są badane w nowoczesnych laboratoriach. Można zbadać DNA, ślady linii papilarnych oraz ślady w cyberprzestrzeni. Czy kiedyś było trudniej ustalić, kto złamał prawo? Czy możliwości współczesnej kryminalistyki dają pewność, że nie istnieje przestępstwo doskonałe? Nasza wykładowczyni opowiedziała także o zagadkach rozwiązanych dzięki nietypowym śladom, wcale nie dzięki odciskom palców, czy poprzez ślady butów. Ślady pamięciowe, ślady kłamstwa oraz „ślady na duszy” także prowadzą do wyjaśnienia sprawy, ponieważ śladem może być wszystko, co pozwala na ustalenie tego, co się faktycznie wydarzyło J

W związku z wykładem ogłosiliśmy także konkurs mikołajkowy na prace rysunkowe z odpowiedzią na pytanie „Jakie ślady mógłby zostawić Mikołaj”. Na naszych studentów czekają wspaniałe nagrody książkowe autorstwa dr Joanny Stojer-Polańskiej.